Budynki energooszczędne

Choć sam w sobie budynek nie zużywa energii, to przyjęło się określać go jako "energooszczędny", jeżeli podczas jego użytkowania zużywana jest mała ilość energii przy spełnieniu wymaganych warunków techniczno-sanitarnych. Najważniejszą cechą budynków energooszczędnych jest podporządkowanie wszystkich rozwiązań budowlanych i instalacyjnych wymaganiom niskiego zużycia energii. Równie ważnym aspektem jest sposób jego eksploatacji.

Budynek energooszczędny charakteryzuje się:

  • małym zużyciem energii a tym samym niskimi kosztami eksploatacyjnymi,
  • wyższą wartością rynkową,
  • usytuowaniem w terenie uwzględniającym rzeźbę terenu, nasłonecznienie oraz kierunek wiatrów,
  • zwartą bryłą, dużą powierzchnią okien od strony południowej oraz minimalną powierzchnią okien od strony północnej,
  • zastosowaniem stref buforowych tj. przedsionki, cieplarnie,
  • wykorzystaniem energii pochodzącej ze środowiska np. energii promieniowania słonecznego,
  • bardzo dobrze zaizolowanymi termicznie przegrodami zewnętrznymi (oraz wewnętrznymi oddzielającymi pomieszczenia o różnej temperaturze wewnętrznej),
  • minimalną ilością mostków termicznych,
  • zastosowaniem okien i drzwi zewnętrznych o wysokiej izolacyjności termicznej oraz szczelności,
  • wysoką sprawnością instalacji grzewczej wyposażonej w system sterowania,
  • wysoką sprawnością systemu do przygotowania ciepłej wody użytkowej,
  • zastosowaniem wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła wyposażonej w system sterowania.
Budynki, które zużywają mało energii, czyli budynki energooszczędne wpływają korzystnie na środowisko (mniejsze zanieczyszczenie środowiska) oraz gospodarkę (mniejsze uzależnienie od importu surowców energetycznych).

Energooszczędność budynku charakteryzuje wskaźnik sezonowego zapotrzebowania energii wyrażony w kWh/(m2·rok) w odniesieniu do 1 m2 powierzchni o regulowanej temperaturze (lub też do m3 kubatury o ogrzewanej). Na jego podstawie można ocenić, że budynek ma niską energochłonność (czyli jest energooszczędny) lub też charakteryzuje się średnią lub wysoką energochłonnością. Nie ma uniwersalnej wartość wskaźnika, poniżej której możemy mówić o budynku energooszczędnym. W różnych krajach poziom wskaźnika zapotrzebowania energii, charakteryzującego budynki jako energooszczędne, zależy od stanu techniki, warunków klimatycznych, zamożności i jest zmienny w miarę rozwoju techniki oraz krajowych wymagań.

Budynek energooszczędny powinien zużywać o 25-50% mniej energii niż budynek spełniający wymagania aktualnych przepisów. Aktualnie w Polsce możemy mówić o budynku energooszczędnym, jeżeli wartość wskaźnika sezonowego zapotrzebowania energii na cele ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody jest na poziomie 50-80 kWh/m2 na rok. Natomiast wskaźnik sezonowego zapotrzebowania ciepła do ogrzewania budynku mieszkalnego spełniającego wymagania zawarte w obowiązujących przepisach to około 90-120 kWh/m2 powierzchni użytkowej na rok. Jak widać wskaźnik sezonowego zapotrzebowania energii budynku energooszczędnego jest mniejszy niż dla budynku wybudowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W budownictwie można zaobserwować trend do jeszcze większego ograniczenia zużycia energii budynkach. Niektórzy inwestorzy są gotowi ponieść związane z tym wyższe koszty inwestycyjne. W związku z tym są projektowane oraz budowane budynki pasywne, neutralne oraz produkujące energię.

W budynku pasywnym zapotrzebowanie energii do ogrzewania nie przekracza 15 kWh/(m2·rok). Jest ono na tyle małe, że w budynkach pasywnych stosuje się instalacje grzewcze, które tylko czasowo uzupełniają pokrycie zapotrzebowania na ciepło. Znaczące ograniczenie zapotrzebowania na ciepło do celów grzewczych spowodowało, że wiodącą rolę w bilansie energetycznym budynku zaczęło odgrywać zapotrzebowanie na ciepło do przygotowania c.w.u.. Średnia wartość zapotrzebowania na ciepło do podgrzewania wody wynosi od 18 do 35 kWh/(m2·rok) (źródło Instytut Budynków Pasywnych).
Budynek zeroenergetyczny (neutralny) charakteryzuje się praktycznie brakiem konieczności doprowadzenia energii spoza budynku.
Budynek produkujący energię to budynek, w którym wykorzystane są rozwiązania techniczne umożliwiające nie tylko zapewnienie 100% zapotrzebowania na energię, ale również wyprodukowanie jej w nadmiarze.