Bryła budynku

Bryła budynku energooszczędnego powinna być zwarta, o nie skomplikowanym kształcie. W miarę możliwości powierzchnia przegród zewnętrznych (ściany zewnętrzne, dach, podłoga) powinna być jak najmniejsza. Im jest ona mniejsza, tym mniejsze są straty ciepła.

W celu wykorzystania zysków od promieniowania słonecznego budynek powinien posiadać powierzchnie przeszklone od strony południowej. Natomiast od strony północnej powierzchnie przeszklone powinny być ograniczone, ponieważ ilość promieniowania słonecznego padającego na nie jest bardzo mała. Duża powierzchnia okien od strony północnej powodowała by duże starty ciepła w zimie.

Bardzo ważne jest zabezpieczenie przestrzeni wewnętrznej budynku przed przegrzewaniem. Duża powierzchnia okien od strony południowej w zimie zwiększa ilość pozyskiwanych zysków ciepła od promieniowania słonecznego. Jednak latem istnieje ryzyko przegrzewania pomieszczeń, aby temu zapobiec w projekcie powinny zostać przewidziane elementy zacieniające (np. daszki, żaluzje). Ponieważ w zimie słońce znajduje się niżej niż latem, odpowiednio zaprojektowane elementy zacieniające nie wpływają na ilość akumulowanych zysków ciepła w zimie.

Do ograniczenia zysków ciepła od słońca latem stosuje się również zieleń. Od strony południowej sadzi się drzewa liściaste, które w lecie dają cień. Natomiast w zimie nie stanowią bariery dla promieniowania słonecznego. Od strony północnej powinny się znaleźć drzewa iglaste lub bluszcze dające zawsze (niezależnie od pory roku) osłonięcie od wiatru.

W tradycyjnym domu jednorodzinnym pomieszczenia mieszkalne powinny mieć orientację południową, wschodnią lub zachodnią. Pomieszczenia dzielone są w zależności od funkcji na dzienne, sypialne oraz gospodarcze. Konieczne jest zaprojektowanie połączeń pomiędzy zespołami funkcyjnymi oraz otoczeniem zewnętrznym. Niezbędne jest dostarczenie odpowiedniej ilości światła dziennego.

W domu energooszczędnym podział pomieszczeń jest taki sam jak w domu tradycyjnym. Dodatkowo występują w nim strefy buforowe, które tworzą korzystny mikroklimat wokół budynku. Zmniejszają tym samym jego zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania. Pomieszczenia mieszkalne (pokój dzienny, pokój pracy, jadalnia, przestrzenie przeszklone lub ogrody zimowe) powinny się znajdować od strony południowej, ewentualnie wschodniej. Pomieszczenia te potrzebują odpowiedniego doświetlenia. W części centralnej powinna się znaleźć kuchnia, kotłownia oraz łazienka. Zapotrzebowanie na ciepło niektórych pomieszczeń jest okresowe lub małe, dlatego mogą one być zlokalizowane od strony północnej lub północno zachodniej np. sypialnia, garderoba, spiżarnia, pomieszczenia gospodarcze i pomocnicze. Pomiędzy wszystkimi pomieszczeniami powinien być zapewniony swobodny przepływ ciepła.